Pompa ciepła + fotowoltaika — jak zgrać grzanie z produkcją PV

· 3 min czytania

Pompa ciepła i fotowoltaika to naturalny duet — ale tylko wtedy, gdy pompa pracuje w godzinach, w których panele produkują. Domyślne ustawienia większości pomp grzeją wodę rano i wieczorem, czyli dokładnie wtedy, kiedy prądu z dachu nie ma. Przestawienie tego harmonogramu to jedna z najprostszych optymalizacji o realnym wpływie na rachunek.

Zasada: zasobnik CWU to Twój magazyn ciepła

Kilowatogodziny trudno tanio magazynować — ciepło łatwo. Zasobnik 200–300 l podgrzany do wyższej temperatury w południe trzyma ciepłą wodę do rana. Strategia jest więc prosta: w godzinach nadwyżki PV pompa „przeładowuje” zasobnik, a poza nimi tylko podtrzymuje.

W praktyce: zadana CWU 46–48°C przez większość doby, a w oknie produkcji (np. 11:00–15:00) podniesiona do 55–60°C. Wieczorna kąpiel idzie z ciepła zgromadzonego słońcem.

Trzy poziomy wdrożenia

Poziom 1 — harmonogram w sterowniku. Każda pompa ma programy czasowe: ustaw wyższą temperaturę CWU w stałym oknie południowym. Zero kosztów, działa od dziś. Wada: okno jest sztywne, a produkcja nie.

Poziom 2 — SG-Ready. Większość nowszych pomp ma wejście SG-Ready: zwarcie styków wymusza tryb podwyższonej temperatury. Podłącz je do przekaźnika sterowanego z automatyki domowej — pompa reaguje na sygnał „jest nadwyżka”.

Poziom 3 — sterowanie prognozą. Tu wchodzi przewaga nad prostą automatyką „od licznika”: prognoza wie z wyprzedzeniem, czy dziś w ogóle będzie okno nadwyżki i kiedy. W pochmurny dzień pompa nie czeka bez sensu na słońce, tylko grzeje w najtańszej strefie taryfy. W Home Assistant wystarczy sensor prognozy (Volcast wystawia „energia dziś/jutro” i wskaźnik szczytu produkcji przez integrację HACS, która wymaga Premium) plus jedna automatyzacja warunkowa.

Ogrzewanie budynku — ostrożniej niż CWU

Z centralnym ogrzewaniem gra się trudniej: zimą, gdy pompa zużywa najwięcej, produkcja PV jest najmniejsza. Ale i tu prognoza pomaga: w słoneczne zimowe dni można lekko podnieść temperaturę zadaną (tzw. nadgrzewanie budynku o 1–1,5°C w południe) i „zmagazynować” ciepło w podłodze czy ścianach. Efekt zależy od bezwładności budynku — w dobrze ocieplonym domu z podłogówką działa zaskakująco dobrze.

Na co uważać

  • Legionella: jeśli obniżasz bazową temperaturę CWU, zostaw cotygodniowy cykl antybakteryjny (60°C+).
  • Taktowanie: nie zmuszaj pompy do krótkich, częstych startów wokół progu nadwyżki — lepsze jedno dłuższe okno niż dziesięć zrywów.
  • COP a temperatura: grzanie CWU do 60°C obniża COP; rachunek i tak wychodzi na plus, bo prąd jest „darmowy”, ale nie przesadzaj powyżej potrzeb.

FAQ

Czy każdą pompę ciepła da się sprząc z fotowoltaiką? Harmonogramem — każdą. SG-Ready — większość produkowanych po ~2013 r. Pełną automatyzacją prognozą — każdą, którą da się wpiąć w Home Assistant (natywnie, przez Modbus lub sterowanie stycznikiem grzałki).

Ile można oszczędzić? Zależnie od profilu zużycia CWU: przesunięcie 3–5 kWh dziennie z taryfy do nadwyżki to zwykle kilkadziesiąt złotych miesięcznie w sezonie produkcyjnym.

Co z pompą w bloku / bez PV? Ten sam mechanizm działa z taryfą dynamiczną: zamiast okna nadwyżki wybierasz najtańsze godziny cen giełdowych.