Fotowoltaika zimą i w pochmurne dni — ile naprawdę produkuje
Krótko: zimą instalacja w Polsce produkuje typowo 3–5% rocznego uzysku na miesiąc — grudzień bywa poniżej 2%, a pochmurny grudniowy dzień potrafi dać 0,5–1 kWh z instalacji 5 kWp. To mało, ale nie zero — i właśnie dlatego zimą tak bardzo liczy się wiedza, który dzień będzie tym słonecznym.
Realne liczby z instalacji 5,2 kWp
Realia miesiąc po miesiącu: ~79 kWh w listopadzie, ~32 kWh w grudniu (ledwie 1 kWh/dzień — dno roku) i ~100 kWh w lutym, gdy śnieg zszedł około 13-go. Najlepszy dzień okresu: 12 kWh pod koniec lutego; najgorsze — bliskie zera pod śniegiem.
Rząd wielkości wygląda tak: listopad 100–150 kWh, grudzień 60–100 kWh, styczeń 80–130 kWh, luty 150–250 kWh. Ale średnie mylą — zimowa produkcja jest skrajnie „grudkowata”: 60–70% miesięcznego uzysku potrafi przypaść na 5–7 słonecznych dni, a reszta miesiąca to produkcja śladowa.
Dlaczego zimą jest tak mało
Trzy czynniki naraz: krótki dzień (w grudniu słońce operuje ~7,5 h), niski kąt padania (promienie ślizgają się po panelach, a zacienienie od sąsiednich budynków sięga dalej) i pogoda (grubsza, częstsza pokrywa chmur). Śnieg gra mniejszą rolę, niż się sądzi — zsuwa się z pochyłych paneli w dzień–dwa, a odbite od śniegu światło potrafi nawet lekko pomagać.
Ciekawostka na plus: niska temperatura poprawia sprawność ogniw, więc mroźny słoneczny dzień daje z godziny słońca więcej, niż sugerowałaby intuicja.
Zimowa strategia: łap okna
Skoro produkcja koncentruje się w kilku dniach, cała gra polega na tym, żeby te dni wykorzystać: wtedy pranie, zmywanie, grzanie zasobnika CWU do maksimum. W pozostałe dni nie ma co udawać — zużycie planujesz pod taryfę, nie pod słońce.
Do wyłapywania okien służy prognoza: powiadomienie „jutro słoneczny dzień, prognoza 12 kWh” w listopadzie jest warte więcej niż w lipcu, bo lipiec wybacza brak planu, a listopad nie. Jak działa taka prognoza, opisuję w artykule o prognozowaniu produkcji →.
Czy warto „coś robić” z instalacją na zimę?
Zwykle nie. Zmiana kąta paneli na stromszy pomaga w teorii, w praktyce rzadko jest wykonalna i opłacalna. Odśnieżanie — tylko bezpiecznie z ziemi, miękką miotłą, jeśli w prognozie jest ciąg słonecznych dni; dla jednego pochmurnego dnia nie warto ryzykować paneli ani karku.
FAQ
Czy fotowoltaika w ogóle działa przy zachmurzeniu? Tak — na świetle rozproszonym, typowo 5–25% mocy nominalnej zależnie od grubości chmur. Jasny pochmurny dzień da kilka kWh; ciemny, deszczowy — ułamki.
Czy zimą opłaca się przesuwać zużycie na południe? Tylko w dni z realną nadwyżką — dlatego decyzję warto opierać na prognozie, nie na kalendarzu. W dni pochmurne lepsza jest tania strefa taryfy.
Ile procent rocznej produkcji przypada na XI–II? Typowo 8–12% łącznie. To nie czyni zimy nieistotną — czyni ją sezonem, w którym każdy słoneczny dzień trzeba wykorzystać w pełni.